Doorgaan naar hoofdcontent

Het probleem van ijdelheid



IJdelheid. Mijn favoriete foute onderwerp. Het zet je zo lekker op het verkeerde been, vooral als er in verband met geloof over wordt gesproken. Dat je niet mooi zou mogen zijn. Sterker nog, dat je niet mooi bént. Dat je daarom allemaal ijdele = zinloze dingen moet doen om er tóch mooi uit te zien. Van de buitenkant. De binnenkant kunnen we tenslotte niet zien.

Ik heb er eerder over geschreven:

IJdelheid, alles ist eitel
'Waar voorgaande generaties opgroeiden met angst voor ijdelheid, de christelijke hoofdzonde, groeien huidige generaties op met de ijdelheid zelf.'
IJdelheid der ijdelheden
'Het is juist de ijdelheid, het laagje vernis, dat verbloemt hoe het echt met ons gaat.'
'Dat kan een mooi of een lelijk laagje zijn, als er maar geen zonlicht doorheen komt.'
IJdelheid
'IJdelheid gaat over zelfhaat. Je haat het gezicht in de spiegel, de jeugdpuistjes, het overgewicht of de rimpels. Deze haat groeit en wordt in onze omgeving vaak meer gevoed dan afgezwakt, want er valt een hoop geld te verdienen aan onzekere mensen.'
'IJdelheid is het je voortdurend druk maken over wat anderen van je vinden. Uiterlijk, maar ook qua gedrag. Zodanig dat je bereid bent zonden te plegen om maar aardig gevonden te worden.'

IJl en ijdel, zegt Prediker, alles is ijdel.


IJdelheid heeft twee betekenissen. Wikipedia:
1) het verlangen beter of aantrekkelijker te zijn dan een ander (het griekse hybris of overmoed).
2) het latijnse vanitas wat duidt op leegheid, vergankelijkheid, zinloosheid.
 De ijdelheid van prediker gaat over de tweede betekenis. Maar zijn de betekenissen wel zo verschillend? Schuilt er niet een oneindige leegte in de zelfhaat voor de spiegel? In het steeds opnieuw zoeken naar bevestiging van onze schoonheid, waarbij we schoonheid definiëren in termen van 'de juiste hoeveelheid ogenzwart', 'het juiste kapsel' (is toch eerder een kwaliteit van de kapper), 'een lage BMI', 'modieuze kleding'. Dingen die zich aan de buitenkant bevinden en vaak niet eens van onszelf zijn.


Schoonheid als toevallige constellatie van moleculen, in tegenstelling tot de doordachte schoonheid, gewild en gemaakt door Schepper God.

Schoonheid als menselijke creatie. Beschaamd slaat hij zijn ogen neer als het beeld in de spiegel niet lijkt op de afbeeldingen in tijdschriften en op tv. We proberen te lijken op - door wie? - gecreëerde beelden en verliezen het contact met wie we van binnen zijn - dat wat zich aan het zicht onttrekt - de wereld van gevoelens, intuïtie, je thuis voelen in de wereld.

Alles ist eitel klinkt het lied.


Als je geschapen zou zijn, hoe zou de Schepper jou dan zien? Als je intentioneel en met liefde gewild was? Geen foutje, of, op zijn best, 'gepland'. Zou je dan durven weigeren de mal van de mallemolen die wereld heet, op jezelf toe te passen?

Voor de spiegel staan en zien wat is.


Zolang wij zinloosheid nastreven met ijdelheid, is onze ijdelheid ijdel. Zoeken naar blijvende schoonheid is ijdel en leeg, want altijd tijdelijk.


Alhoewel... in de vorm van etalagepoppen een stuk langer houdbaar!

De foto's heb ik gemaakt van de poppenverzameling van mijn moeder.

Reacties

Een reactie posten

Laat hier je reactie achter

Populair

Nest van een merel in de achtertuin, jonge vogels?

Een paar weken geleden kwam er een merel in onze tuin. Ze was druk bezig, blijkbaar met het bouwen van een nest. Gezellig. We hielden haar in de gaten om te kijken waar ze heen ging. Een kleine twee meter verderop, op een omgekeerde plantenschaal, was ze een nestje aan het bouwen!


Na een paar dagen zagen we haar niet meer. Het zou jammer zijn als ze weg was! Maar na een week was ze er weer. En ging op het nest zitten.
We lieten haar natuurlijk met rust, maar ik keek altijd even in het voorbijgaan in het nest. Ik bedoel, het zat pal naast de garagedeur, daar moest ik toch dagelijks langs! Bovendien heeft ze toch zelf dit plekje uitgezocht.

Tijdens het bouwen van het nest is er even een mannetje in beeld geweest, maar die heeft zich verder niet laten zien.


Inderdaad verschenen er eieren in het nest. Lichtblauwe, vier stuks.


Na een week kwamen de kuikentjes uit het ei, o wat een kleine bolletjes, net zo klein als de eitjes! Meteen was de merel vaker weg, om eten te zoeken.

Op een middag …

Waar een deur dichtgaat, gaat een raam open

Het is grappig hoe dingen kunnen gaan. Tenminste, als je er later de grap van inziet. Tegeltjeswijsheden zijn een soort kapstok waaraan je vanalles kunt ophangen. Maar het kunnen ook dooddoeners zijn. Zo is er deze 'wijsheid' die ik de laatste tijd vaak in de kerk heb gehoord: Als er een deur sluit in je leven, zet God vaak een raam open. 

Ik heb zelf geen hele diepe gevoelens bij deze tekst. Hij werd bij ons thuis niet gebezigd. Niet zeuren, wij doen niet aan dichte deuren, zou voor mijn ouders een toepasselijker spreuk geweest zijn. Toch kwamen, na dat open-deur-beleid van de jaren '70, bij hen óók diverse sloten, dievenklauwen en ander hang- en sluitwerk aan deuren én aan ramen.

Heel toepasselijk is in dit licht de enige tegeltjeswijsheid die wél daadwerkelijk bij ons op een tegel aan de muur hing:

De mens wikt, God beschikt.
Deze tegel hing er overigens niet om de spreuk, maar om het mooie tegeltje en ook een beetje om de ironie jegens de God waarin mijn ouders zeiden…